Najnowsze artykuły
Technologie RFID i EPC | Zastosowanie technologii RFID w transporcie publicznym
238
post-template-default,single,single-post,postid-238,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,smooth_scroll,,qode-theme-ver-1.4.1,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Zastosowanie technologii RFID w transporcie publicznym

Zastosowanie technologii RFID w transporcie publicznym

23:36 21 Luty w Zastosowania

            Technologia RFID na przestrzeni minionych lat znalazła zastosowanie w wielu dziedzinach życia codziennego. Jednym z takich obszarów jest transport publiczny, w którym wprowadzenie kart bezstykowych opartych na RFID zrewolucjonizowało system odpłatności za przejazdy komunikacją. Coraz więcej organizatorów i przewoźników komunikacji zbiorowej wprowadza do obiegu karty elektroniczne będące substytutem tradycyjnych, papierowych biletów. Korzyści z wprowadzenia technologii RFID w transporcie publicznym odczuwalne są zarówno przez pasażerów, jak i organizatorów przewozów. Niniejszy dokument ma na celu przedstawienie praktycznych rozwiązań implementacji RFID w wybranych systemach transportowych w Polsce.

Zastosowanie

Transport publiczny obejmuje swoim zakresem możliwości i sposoby przemieszczania się osób bez używania własnego środka transportu. Wyróżnić można następujące rodzaje transportu publicznego:

–        Autobusy,

–        Pojazdy szynowe (pociągi, tramwaje, metro),

–        Samoloty,

–        Środki w transporcie wodnym (statki, promy, katamarany itd.).

Wszystkie środki transportu publicznego mogą być wykorzystywane przy przejazdach na różne odległości o zasięgu krótko – i długodystansowym, stąd transport publiczny dotyka m.in. transport miejski, regionalny, międzyregionalny oraz międzynarodowy.

W ostatnich latach obserwowany jest wyraźny spadek liczby pasażerów transportu publicznego w Polsce, co spowodowane jest m.in. wzrostem liczby podróży realizowanych transportem indywidualnym. W 2000 roku z usług transportu publicznego w Polsce skorzystało 6,33 mld pasażerów, natomiast w roku 2010 liczba ta spadła do poziomu 4,88 mld pasażerów[1]. Oddziaływanie konkurencyjnych sposobów przemieszczania się wymusiło rozpoczęcie działań mających na celu zahamować spadek zainteresowania podróżami transportem publicznym. Dodatkowo, konieczne było wprowadzenie rozwiązań pozwalających „uszczelnić” system, tj. usprawniających zarządzanie oraz zmniejszających poziom generowanych kosztów w kontekście malejących przychodów ze sprzedaży biletów.

Jednym z podjętych działań podnoszących atrakcyjność rynku transportu publicznego w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku było wprowadzenie technologii RFID do sprzedaży usług za przejazdy środkami transportu, głównie w transporcie miejskim.

Celem niniejszego referatu jest przedstawienie praktycznego zastosowania technologii RFID w transporcie publicznym. Dokument zawiera opis technologii RFID stosowanej w transporcie publicznym, przesłanki do implementacji narzędzi RFID oraz przykłady realizacji w wybranych systemach komunikacyjnych.

 

1.     Technologia kart

W transporcie publicznym powszechnie stosowane są karty zbliżeniowe w standardzie MIFARE. Standard ten został skonstruowany w 1994 roku przez firmę PHILIPS. Poza systemami komunikacji zbiorowej karty MIFARE wykorzystywane są m.in. w systemach obsługujących obiekty i wydarzenia sportowe oraz systemów rejestracji czasu pracy.

Karty MIFARE działają w oparciu o częstotliwość przesyłania sygnału na poziomie 13,56 MHz. Waga jednej karty to ok. 6 g. Produkty z gamy kart MIFARE dostępne są na rynku od 7 zł do 12 zł. W kartach MIFARE stosowana jest pamięć typu EEPROM (electrically erasable PROM), czyli pamięć stała kasowana elektrycznie.

Rodzaje kart MIFARE:

–        MIFARE Standard 1k – pierwszy typ karty MIFARE opracowany w 1994 roku o pojemności 1 kb,

–        MIFARE Classic 4 k – drugi typ karty MIFARE o pojemności 4 kb (jest najczęściej stosowaną kartą bezdotykową na świecie)

–        Mifare Plus S i Mifare Plus X (następca Mifare Classic)

–        Mifare Ultralight (tanie, bez zabezpieczeń kryptograficznych, np. jednorazowe bilety)

–        Mifare Ultralight C (jak wyżej z dodatkowym szyfrowaniem 3DES w celu zapobiegania klonowania kart)

–        Mifare DESFire (większe zabezpieczenia niż Classic, oferowany z MIFARE DESFire operating system)

–        Mifare DESFire EV1 (następca DESFire)

–        Mifare SmartMX (najwyższe standardy zabezpieczeń, np. karty płatnicze, elektroniczne dokumenty)

–        Mifare SAM AV2 (rozwiązania z zakresu PKI)

 

Schemat działania kart MIFARE:

 

2.     Przesłanki do wdrażania kart RFID

 

Wprowadzenie technologii kart RFID w transporcie publicznym stanowi istotną zmianę w funkcjonowaniu systemów komunikacyjnych. Wiąże się ze stworzeniem zupełnie nowych zasad nabywania biletów okresowych, niekiedy także ze zmianą poziomu cen rodzajów i rodzajów oferowanych biletów. Zakres zmian związanych z implementacją technologii RFID w komunikacji zbiorowej w momencie wdrażania może spowodować problemy uniemożliwiające prawidłowy rozruch systemu a w konsekwencji niechęć ze strony pasażerów do nowych rozwiązań. Jednak w dłuższej perspektywie po wyeliminowaniu usterek i wszelkiego rodzaju niedogodności, klienci komunikacji miejskiej przeważnie przyzwyczajają się do systemów elektronicznych biletów, dostrzegając ich zalety (brak informacji o powrocie do rozwiązań z przeszłości po wdrożeniu kart RFID). Karty bezstykowe w transporcie publicznym niosą ze sobą wiele korzyści zarówno dla organizatorów komunikacji, jak i pasażerów.

–          Koszty wydawania biletów okresowych – wprowadzenie do obiegu biletów okresowych w oparciu o technologię RFID może obniżyć poziom kosztów związanych z utrzymywaniem w taryfie biletów wieloprzejazdowych. Przykładowo: Lubin – obsługa starego systemu 100 tysięcy złotych rocznie, zakup i wdrożenie nowego z kartami bezstykowymi – 135 tysięcy złotych

–          Wygoda pasażerów – klienci komunikacji miejskiej nie są zmuszeni do nabywania kolejnej karty lub biletu kartonikowego każdorazowo przy zakupie biletu miesięcznego.

–          Uszczelnienie systemu transportu publicznego – w przypadku budowy systemu składającego się

–          Gromadzenie danych dotyczących wielkości potoków pasażerskich oraz struktury biletowej – systemy biletów na kartach elektronicznych umożliwiają przechowywanie danych dotyczących liczby i rodzajów sprzedanych biletów oraz wielkości popytu na przejazdy komunikacją miejską (np. z podziałem na poszczególne kursy),

–          Możliwość wprowadzania nowych rozwiązań taryfowych oraz ofert promocyjnych – wprowadzanie systemów opartych na kartach bezstykowych jest dobrą okazją do zmiany taryfy przewozowej, dzięki czemu możliwe jest wprowadzenie systemu rabatów zachęcających do korzystania z transportu zbiorowego (np. obniżone ceny biletów jednorazowych zakodowanych na karcie elektronicznej),

–          Optymalizacja siatki połączeń – posiadanie zintegrowanego systemu składającego się  z biletów elektronicznych umożliwia generowanie danych niezbędnych do przeprowadzenia remarszrutyzacji połączeń, bez konieczności przeprowadzania czaso – i kosztochłonnych badań napełnień pojazdów komunikacji zbiorowej.

–          Zachęta do korzystania ze środków transportu publicznego – karta w technologii RFID jako bilet komunikacji miejskiej a zarazem nowy produkt na rynku może stanowić zachętę do skorzystania z usług transportu zbiorowego

–          Możliwość pozyskania dodatkowych środków z reklamy – na kartach bezstykowych możliwy jest nadruk reklam i ogłoszeń ,co może stanowić dodatkowy przychód dla organizatorów lub przewoźników w transporcie zbiorowym.

–          Trwałość kart bezstykowych – trwałość kart bezstykowych oceniana jest na 3 – 5 lat

–          Skrócenie czasu wydawania biletu okresowego – proces kodowania biletu okresowego na karcie RFID jest krótszy od procesu drukowania nowego dokumentu przejazdowego lub przebijania daty ważności na bilecie kartonikowym,

–          Ułatwienie procesu kontroli biletów – skrócenie czasu kontroli biletów wśród pasażerów, ważność biletu jest weryfikowana przez urządzanie kontrolujące (tzw. sprawdzarka); eliminacja niejasnych sytuacji, w których pasażer próbuje udowodnić ważność biletu, który przestał obowiązywać

–          Tworzenie analiz napełnień pojazdów oraz przychodowości ze sprzedaży biletów –  na rynku dostępne są systemy składające się z oprogramowania umożliwiającego natychmiastowe generowane raportów o wielkościach potoków pasażerskich oraz wielkości i rodzajowości sprzedawanych biletów.

 

3.     Przykłady zastosowań

 

3.1.         Lubin

Miasto Lubin, liczące 75 000 mieszkańców, jest organizatorem transportu zbiorowego na terenie Gminy Miejskiej Lubin oraz gminy wiejskiej Lubin. Przewozy w komunikacji miejskiej realizowane są tylko w transporcie autobusowym przez jednego przewoźnika zewnętrznego, wybieranego w trybie przetargu nieograniczonego.

W ofercie Komunikacji Miejskiej w Lubinie dostępne są powszechnie spotykane dwa rodzaje biletów, tj. bilety jednorazowe i bilety okresowe. Bilety okresowe można wykupić na dowolny okres i liczbę dni w przedziale od 7 do 365 dni. W 1997 roku bilety okresowe zaczęto kolportować w postaci kart plastikowych, na które nadrukowywano wszystkie informacje dotyczące sprzedanego biletu (nr legitymacji imiennej, numery linii, data ważności, cena). Karty plastikowe były jednorazowe i wydawano je bezpłatnie przy każdej sprzedaży biletu okresowego. Ze względu na wysoki poziom kosztów obsługi systemu, na co wpływały przede wszystkim koszty zakupu kart ponoszone przez organizatora komunikacji miejskiej, podjęto decyzję o modernizacji systemu.

Podjęto decyzję o wprowadzeniu technologii  w systemie biletowym Komunikacji Miejskiej w celu zastąpienia biletu plastikowego kartą elektroniczną. Wprowadzenie nowego systemu powierzono firmie Unicard SA z Krakowa. Implementację nowego systemu (o marce „UniPKS” rozpoczęto w maju 2011 roku. Wdrożenie systemu zakończono 4 miesiące później, we wrześniu 2011 roku.

System UniCard w ramach lubińskiego biletu komunikacji miejskiej składa się z:

–        1 stanowiska personalizacji kart,

–        3 punktów sprzedaży,

–        4 czytników kontrolerskich,

–        centrum obsługi systemu w Urzędzie Miejskim,

–        10 000 kart MIFARE Plus dostarczonych w ramach projektu.

 

Istotą  systemu  jest zastąpienie tradycyjnego biletu miesięcznego (okresowego) elektroniczną kartą zbliżeniową RFID. Bezpieczeństwo systemu zapewnia wykorzystanie najnowszych kart standardu MIFARE PLUS . System UniPKS zakłada, że:

–        informacje  dotyczące  pasażera  umieszczone  są  na  karcie w formie wizualnej (nadruk danych personalnych, ew. zdjęcia) informacje dotyczące zakresu ważności biletu okresowego zapisane są w układzie elektronicznym karty

–        Aktualizacja  lub  prolongata  uprawnień  polega  na  przekodowaniu  zapisu elektronicznego  w  karcie,  a  nie  na  wydaniu  nowej  karty.

W  systemie wykorzystuje  się  karty  zadrukowane  wstępnie  metodą  offsetową. Czas życia lubińskiego Biletu Komunikacji Miejskiej szacuje się na 3-5 lat.

System UniPKS w Lubinie gromadzi  informacje  dotyczące  ilości  i  wartości  sprzedanych biletów  okresowych.  Pozwala  to  na  sporządzanie  zestawień  pomocnych przy określaniu potoków pasażerskich i planowaniu rozkładów jazdy.

 

Wprowadzając  system  UniPKS  organizator komunikacji miejskiej  uzyskał  pełną informację o ilości i przebiegu kontroli biletów. Zakupiono 4 urządzenia do sprawdzania biletów, tzw. „sprawdzarki”, komunikują się z systemem (poprzez podłączenie do głównego komputera w Urzędzie Miejskim), dzięki czemu można stworzyć raporty o pracy kontrolerów, kontrolowanych liniach, czasie kontroli itd.

Sama kontrola biletów polega na zbliżeniu kart do sprawdzarki. Wcześniej kontroler wybiera w menu numer  kontrolowanej  linii.  Na  ekranie  pojawiają  się  ewentualne  powody nieważności biletów.

Pasażerowie komunikacji miejskiej mogą kodować bilety okresowe w 3 punktach na terenie Lubina. Przed pierwszym kodowaniem biletu pasażer jest zobowiązany do złożenia wniosku o spersonalizowanie (w przypadku zakupu biletu imiennego) i wydanie karty, które jest bezpłatne. W przypadku jej utraty, nowa karta wraz z odtworzonym biletem okresowym imiennym będzie wydana jej użytkownikowi za pobraniem opłaty manipulacyjnej w wysokości 18 zł[2].

System biletu elektronicznego będzie rozwijany w celu podniesienia jego atrakcyjności oraz funkcjonalności. W 2012 roku planowany jest zakup kasowników do autobusów, które będą kompatybilne z systemem „Biletu Komunikacji Miejskiej”:

–        będą one posiadały oprogramowanie pozwalające na sprawdzenie ważności biletu okresowego,

–        zakłada się możliwość dokonywania zapłat za jednorazowe przejazdy biletem elektronicznym na zasadzie „portmonetki”. W takim przypadku, użytkownik wpłaca pieniądze na indywidualne konto a odpowiednia informacja będzie kodowana na karcie. Korzystając z urządzeń pokładowych, czyli kasowników pasażer będzie mógł kupić np. dodatkowy bilet w pojeździe

Docelowo, Bilet Komunikacji Miejskiej stanie się swoistą lubińską kartą miejską, umożliwiającą dokonywanie płatności za różnego rodzaju usługi w miejscach użyteczności publicznych, takich jak np. Urząd Miejski, kina, biblioteki etc. Planuje się wykorzystanie istniejącego systemu biletowego w planowanych zintegrowanym systemie transportu publicznego w Legnicko – Głogowskim Okręgu Miedziowym (powiaty legnicki, lubiński, polkowicki, głogowski oraz miasto Legnica). System ten integrować będzie transport kolejowy z autobusowym regionalnym i miejskim, podróże będzie można wykonywać posiadając tylko jeden bilet. Aktualnie realizowany jest projekt pilotażowy „Jeden bilet – jedna taryfa”, który dofinansowywany jest ze środków Unii Europejskiej, który przygotowuje lokalne samorządy do wprowadzenia zintegrowanego biletu w regionie[3].

Koszt wdrożenia nowego systemu wyniósł 200 000 złotych.

 

3.2.         Kraków

Pasażerowie w Krakowie liczącym blisko 760 tys. mieszkańców korzystają z komunikacji autobusowej oraz tramwajowej. Miasto wprowadziło Krakowską Kartę Miejską, która ma na celu zintegrować wiele usług dostępnych w aglomeracji krakowskiej oferowanych przez Gminę (komunikacja miejska, parkowanie w strefie ograniczonego postoju, instytucje kulturalne, itp.) jak i podmioty gospodarcze działające w tej aglomeracji. System Karty Miejskiej budowany jest jako system otwarty, tak aby w przyszłości możliwa była jego rozbudowa o nowe zastosowania. Nośnikiem Krakowskiej Karty Miejskiej jest bezstykowa karta, oznakowana unikalnym i niezmiennym numerem, wykonana zgodnie ze standardem MIFARE. Zbliżeniowa komunikacja karty z urządzeniami zapewnia jej dużą trwałość oraz utrudnia podrabianie. [4]

 

Informacje o projekcie 

Całkowity koszt projektu to 9,2 miliona złotych brutto (7,4 mln zł netto). Obejmuje on nakłady na wdrożenie systemu elektronicznej karty miejskiej w postaci zakupu kart bezstykowych (zgodnych ze standardem MIFARE®) w liczbie ok. 300 tys. sztuk oraz niezbędnej infrastruktury technicznej w postaci 60 sztuk automatów do sprzedaży i prolongaty biletów okresowych oraz sprzedaży biletów jednorazowych, a także 80 sztuk urządzeń do sprawdzania/weryfikacji kart (ważności biletów). Projekt obejmuje swoim zakresem także implementację rozwiązań technicznych umożliwiających pobieranie opłat parkingowych przez automaty, a także modernizację obecnie funkcjonującego oprogramowania służącego do obsługi systemu biletowego wraz z modernizacją centrum rozliczeniowego.

Produkty

1. 300 tys. zbliżeniowych kart zgodnych ze standardem MIFARE. Zakup elektronicznych kart zbliżeniowych jako nośnika dla Karty Miejskiej, a w szczególności nośnika dla biletów okresowych komunikacji miejskiej, systemu pełniącego funkcję elektronicznej portmonetki w postaci wykupionych punktów przeznaczonych płatności za korzystanie z komunikacji miejskiej oraz do opłat w strefie płatnego parkowania, a także innych usług realizowanych w ramach systemu karty miejskiej (systemy rabatowo-lojalnościowe, systemy wstępu do ośrodków kulturalno-rozrywkowych, itp.).

2. 60 sztuk automatów do obsługi Karty Miejskiej. Zakup automatów do obsługi systemu spełniających funkcje: sprzedaży i prolongaty biletów okresowych na karcie elektronicznej, sprzedaży biletów jednorazowych komunikacji miejskiej oraz kart postojowych dla strefy płatnego parkowania, obsługi elektronicznych płatności z użyciem karty oraz obsługi dodatkowych usług realizowanych w ramach programu karty miejskiej, jak również pełnienie funkcji terminali informacyjnych dla turystów odwiedzających miasto.

 

3. 80 sztuk terminali przenośnych. Zakup urządzeń przeznaczonych do kontroli biletów okresowych zapisanych w pamięci karty, oraz nadzoru nad prowadzoną kontrolą biletową.[5]

 

Jak otrzymać Krakowską Kartę Miejską?

Krakowska Karta Miejska wydawana jest bezpłatnie przy pierwszym zakupie biletu okresowego. Bilet okresowy, którego nośnikiem jest Krakowska Karta Miejska, jest biletem imiennym. Tak więc w celu dokonania pierwszego zakupu konieczne jest dostarczenie zdjęcia do imiennej legitymacji MPK, które otrzymuje się wraz z kartą oraz posiadanie dokumentu potwierdzającego tożsamość (w przypadku zakupu biletu okresowego ulgowego konieczne jest również posiadanie ważnego dokumentu uprawniającego do zniżki). Pierwszy bilet można kupić tylko w Punkcie Sprzedaży Biletów.

Gdzie można otrzymać Krakowską Kartę Miejską?

Krakowską Kartę Miejską można otrzymać w jednym z sześciu Punktów Sprzedaży Biletów (ul. św. Wawrzyńca 13, ul. Mogilska 15 a, ul. Polonijna 1 (os. Na Kozłówce), ul. Podwale 3/5, Pętla tramwajowa Krowodrza Górka, os. Centrum D bl.7 (Nowa Huta)).

 

Automaty biletowe stacjonarne

Ważność posiadanego biletu okresowego zapisanego na Krakowskiej Karcie Miejskiej można sprawdzić w automatach stacjonarnych rozmieszczonych w różnych częściach miasta. Po wybraniu opcji „Bilety okresowe na KKM” i włożeniu karty do czytnika urządzenie wyświetli informacja o posiadanych na karcie biletach okresowych.

Automaty biletowe mobilne

Ważność posiadanego biletu okresowego na Krakowskiej Karcie Miejskiej, można sprawdzić również w automatach w autobusach i tramwajach. Po wybraniu opcji „INFORMACJE” oraz „KRAKOWSKA KARTA MIEJSKA” i przyłożeniu karty do czytnika KKM na około trzy sekundy, urządzenie wyświetli informację o posiadanych na karcie biletach okresowych. [6]

Kontrola biletów elektronicznych

Data ważności biletu oraz numer linii nie są nadrukowane na powierzchni KKM. W związku z tym każdy z kontrolerów wyposażony jest w specjalne urządzenia do kontroli ważności biletów zapisanych na KKM. Urządzenia przypominają terminale płatnicze, jakie możemy oglądać np. w sklepach. Po przyłożeniu karty do czytnika wyświetlają się zapisane na niej dane dotyczące biletu. [7]

 

 


3.3.         Wrocław

We Wrocławiu, mieście liczącym blisko 633 00 mieszkańców pasażerowie korzystają zarówno z komunikacji tramwajowej jak i autobusowej. Blisko 500 tys. osób korzysta każdego dnia z komunikacji miejskiej. Od maja 2010 r. miasto wprowadziło Wrocławską Kartę Miejską URBANCARD, która jest nowoczesnym i wielofunkcyjnym nośnikiem usług i produktów elektronicznych o formacie karty płatniczej, wykorzystującym technologie RFID. URBANCARD to karta MIFARE Plus X o pamięć 2 KB EEPROM oraz 4 bajtowym, unikatowym numerze seryjnym, z zatopionym chipem, która reaguje na emitowane fale z odległości kilku centymetrów. Jest  praktycznym narzędziem o niezwykle uniwersalnym i coraz powszechniejszym zastosowaniu. Na URBANCARD Wrocławskiej Karcie Miejskiej są kodowane bilety Wrocławskiej Komunikacji Zbiorowej. Korzyści wynikające z użytkowania URBANCARD to m. in. możliwość odtworzenia biletu w przypadku kradzieży lub zagubienia karty, powszechna dostępność punktów sprzedaży elektronicznych biletów, łatwość i wygoda w posługiwaniu się kartą, bezpieczeństwo przeprowadzanych transakcji, wielofunkcyjność i trwałość karty oraz możliwość wdrażania na niej nowych usług.  [8]

 

Historia projektu

 

–        Sierpień 2005r.- rozpoczęcie prac koncepcyjnych nad warunkami wdrożenia

–        10 lipca 2006r.- ogłoszenie pierwszego postępowania przetargowego

–        27 października 2007r.- rozpoczęcie drugiego postępowania przetargowego

–        2 grudnia 2009r.- podpisanie umowy z Mennicą Polską S.A.

–        10 maja 2010r.- otwarcie Punktów Obsługi Klienta rozpoczęcie dystrybucji kart

–        1 czerwca 2010r.- rozpoczęcie sprzedaży biletów  elektronicznych

–        28 lutego 2011r.- zakończenie I etapu wdrożenia

 

Integracja

 

Elektroniczne legitymacje studenckie:

Zintegrowana karta płatnicza:


 Karta Rejestracji Czasu Pracy, kontrola dostępu Dla pracowników UM:

 


Dostępne usługi  

–        Bilety komunikacji miejskiej

–        Bilety okresowe w formie elektronicznej

–        Bilety do ZOO Wrocław

–        Bilety do Wrocławskiego Parku Wodnego

 

Jak zakodować bilet na karcie?  

W celu zakodowania biletu na karcie, kartę URBANCARD należy przekazać sprzedawcy kodującemu bilety w punkcie sprzedaży lub włożyć do oznakowanego czytnika kart w automacie biletowym, następnie wybrać rodzaj kupowanego biletu jaki ma być zakodowany na karcie i zapłacić za bilet gotówką lub kartą płatniczą (karty płatnicze są akceptowane wyłącznie przez automaty biletowe oraz Biuro Obsługi Klienta). Bilet na karcie można zakodować zarówno w automatach tramwajowych lub autobusowych ( zdjęcie po lewej stronie) jak i w stojących automatach biletowych ( zdjęcie po prawej stronie).

Jak sprawdzić ważność biletu zakodowanego na karcie URBANCARD Wrocławskiej Karcie Miejskiej?

Informację o dacie ważności biletu zakodowanego na URBANCARD Wrocławskiej Karcie Miejskiej można znaleźć na potwierdzeniach zakupu biletu wydawanych przez sprzedawców lub drukowanych w automatach biletowych. Ważność biletu można również sprawdzić
u kontrolerów biletowych, wkładając kartę do czytnika w automacie biletowym, u sprzedawcy w punkcie sprzedaży biletów lub po zalogowaniu się na stronie internetowej http://www.urbancard.pl/sklep Bilety zakupione przez stronę internetową trzeba zakodować przed skorzystaniem z komunikacji w jednym z punktów sprzedaży lub w automacie biletowym.

Kontrola Biletów elektronicznych

System URBANCARD Wrocławskiej Karty Miejskiej poza wygodą użytkowania dla jego bezpośrednich użytkowników pozwala również na pełną (elektroniczną) kontrolę ważności biletów. Mennica Polska wyposażyła wrocławskie Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w 80 czytników kart i biletów papierowych, którymi będą posługują się w autobusach i tramwajach kontrolerzy. Ponieważ bilety elektroniczne kodowane są na karcie zbliżeniowej (tzw. bezstykowej) kontroler zbliżając czytnik do karty szybko i wygodnie odczytuje ważność biletu a dane z kontroli zostają zapisane w systemie. [9]

 

3.4.         Rybnik

 

Miasto Rybnik, liczące 140 000 mieszkańców, położone jest na terenie województwa Śląskiego. W Rybniku od 2007 roku funkcjonuje system Elektronicznej Karty Miejskiej, umożliwiającej dokonywanie opłat za różne usługi świadczone na terenie miasta, przede wszystkim za przejazdy komunikacją miejską.

Projekt wprowadzenia Elektronicznej Karty Miejskiej w Rybniku[10] rozpoczął się w 2004 roku i uzyskał dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Wartość projektu wynosiła 5 323 653,00 zł, dofinansowanie ze środków pomocowych opiewało na kwotę 3 890 713,65 zł. Liderem omawianego projektu było Miasto Rybnik. Elektroniczną Kartę Miejską wdrożono ostatecznie 31 marca 2007 roku. Oprócz implementacji karty miejskiej projekt obejmował swym zakresem również stworzenie Wirtualnego Urzędu Miasta oraz Sieci Publicznych Punktów Dostępu do Internetu.

Elektroniczna Karta Miejska jest zintegrowanym narzędziem umożliwiającym realizowanie opłat za wybrane usługi. Wyróżnić można 3 następujące aplikacje wchodzące w skład Karty:

–        eBilet – możliwość płatności za przejazdy komunikacją miejską organizowaną przez Zarząd Transportu Zbiorowego w Rybniku (możliwość kodowania biletów jednorazowych i okresowych),

–        ePortmonetka – dokonywanie opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, realizacja opłat targowych, wykonywanie płatności za podatki lokalne, możliwość zapłaty za korzystanie z usług np. Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji,

–        ePodpis – realizacja spraw urzędowych z wykorzystaniem podpisu elektronicznego.

Wprowadzenie eBiletu wymagało wykonania wielu zadań inwestycyjnych dążących do stworzenia systemu zintegrowanego zarządzania komunikacją zbiorową. System eBiletu komunikacji miejskiej w Rybniku składa się z:

–        85 systemów obsługi eBiletu w autobusach (kasowniki do kart bezstykowych, system lokalizacji pojazdów),

–        2 stanowisk personalizacji kart,

–        6 punktów sprzedaży,

–        10 czytników kontrolerskich,

–        centrum obsługi systemu,

–        urządzeń GSM/GPRS/GPS,

–        25 000 kart dostarczonych w ramach projektu.

W ofercie dostępne są 3 rodzaje Elektronicznej Karty Miejskiej w Rybniku:

–        Spersonalizowana imienna – zezwala na korzystanie z pełnej oferty biletów komunikacji miejskiej, czyli biletów jednorazowych oraz okresowych (bezstykowa)

–        Na okaziciela – uprawnia do korzystania tylko z biletów jednorazowych przez dowolną osobę (bezstykowa),

–        Chipowa – dzięki niej możliwe jest korzystanie ze wszystkich usług dostępnych w ramach Elektronicznej Karty Miejskiej w Rybniku, włącznie z podpisem elektronicznym.

Aby móc uzyskać kartę miejską, należy złożyć wniosek w kasie Zarządu Transportu Zbiorowego. Wydanie karty jest bezpłatne. Czas oczekiwania na wydanie karty wynosi około 14 dni.

Korzystanie z eBiletu różni się w zależności od rodzaju używanego biletu[11]:

–        W przypadku biletów okresowych po wejściu do autobusu należy zbliżyć kartę do kasownika (posiadacze biletów ulgowych zobligowani są dodatkowo do wciśnięcia przycisku „U” na kasowniku przed zbliżeniem biletu),

–        Posiadacze biletów jednorazowych zakodowanych na karcie miejskiej po wejściu do pojazdu zobowiązani są zbliżyć bilet do kasownika (posiadacze biletów ulgowych zobligowani są dodatkowo do wciśnięcia przycisku „U” na kasowniku przed zbliżeniem biletu). Przy wyjściu z autobusu należy ponownie zbliżyć kartę do kasownika bez wciskania żadnego przycisku.

Bilet elektroniczny zakłada również możliwość dokonywania zapłaty za przejazd autobusem dla grupy osób za pomocą jednej karty.

Wprowadzenie Elektronicznej Karty Miejskiej w Rybniku podniosło poziom życia mieszkańców oraz usprawniło zarządzanie wybranymi procesami takimi jak obsługa mieszkańców w instytucjach użyteczności publicznej oraz funkcjonowanie lokalnego transportu zbiorowego.

W styczniu 2009 roku zarejestrowanych było 88 000 aktywnych Elektronicznych Kart Miejskich w Rybniku.



[1] Źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2011, s. 373.

[2] Źródło: Uchwała Nr VIII/62/11 Rady Miejskiej w Lubinie z dnia 10 maja 2011 r.

w sprawie ustalenia cen urzędowych za usługi przewozowe w publicznym transporcie zbiorowym w zakresie zadania o charakterze użyteczności publicznej w gminnych przewozach pasażerskich w Lubinie oraz określenia sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych i wysokości opłaty manipulacyjnej w gminnym regularnym przewozie osób w Lubinie.

[3] Źródło: www.interregiorail.eu

[4,5,6,7] Źródło: www.kkm.krakow.pl

[8] Źródło: www.urbancard.pl

[9] http://www.mennica.com.pl/media/aktualnosci/artykul/zobacz/wroclaw-ma-juz-elektroniczny-bilet-miejski.html

[10] Źródło: „Elektroniczna Karta Miejska i Publiczne Punkty Dostępu do Internetu w Mieście Rybnik”, http://www.ekarta.rybnik.eu

[11] Źródło: www.ekarta.rybnik.eu

 

Do niniejszej pracy wykorzystano fotografie ze zbiorów własnych, www.urbancard.pl, www.kkm.krakow.pl, www.ekarta.rybnik.eu  oraz google grafika

Oceń ten artykuł
Tags: