Najnowsze artykuły
Technologie RFID i EPC | Obszary zastosowań technologii RFID w medycynie
248
post-template-default,single,single-post,postid-248,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,smooth_scroll,,qode-theme-ver-1.4.1,wpb-js-composer js-comp-ver-4.3.4,vc_responsive

Obszary zastosowań technologii RFID w medycynie

Obszary zastosowań technologii RFID w medycynie

23:42 21 Luty w Zastosowania

Artykuł przedstawia, jakie rozwiązania RFID wykorzystywane są w służbie zdrowia. Po krótce przybliżone zostaną system szpitala wyposażonego w technologię RFID oraz możliwe wykorzystanie jej w pracy placówek medycznych.

Wstęp:

Coraz większą popularnością cieszy się stosowanie technologii RFID, czyli automatycznej identyfikacji radiowej, w sektorze medycznym. Problemy, napotykane na początku z jej wdrażaniem i użytkowaniem, w chwili obecnej prawie już nie istnieją. W roku 2007 prognoza wydatków na technologię RFID wynosiła 297 mln dolarów, przez następne trzy lata kwota ta miała wzrosnąć do 1 mld dolarów na rok, natomiast przewidywania na 2012 rok to już ponad 3 mld dolarów przeznaczanych na tę technologię w branży medycznej. Powyższe dane zostały opublikowane w raporcie Kolorama Information i pokazują jaką popularnością cieszy się technologia RFID w medycynie. Branża medyczna jest najdynamiczniej rozwijającym się przemysłem na świecie, a zainteresowanie szpitali, aptek, producentów leków i innych placówek nowymi rozwiązaniami logistycznymi stale rośnie. Technologia RFID, według raportu Kolorama Information, została ogłoszona najlepszym systemem dla tego sektora.

Systemy informatyczne w placówkach medycznych:

Głównym celem wdrażania i korzystania z technologii RFID w ośrodkach leczniczych jest optymalizacja systemu wymiany i przechowywania informacji medycznych. Taki system, na przykładzie szpitala, zaproponowany został przez firmę HP, którego działanie wygląda następująco:

Integracja systemów informatycznych w szpitalach

Rysunek 1. Integracja systemów informatycznych w szpitalach
Źródło: Opracowanie na podstawie www.rmoroz.com/2006Conference/WORKSHOP%20HEALTHCARE.pdf

Powyższy schemat skonstruowany został z myślą o jak najszybszym dostępie informacji o pacjencie. Zintegrowany system informatyczny stosowany w placówkach medycznych pozwoli lekarzowi w jednej chwili na uzyskanie danych o pacjencie oraz zapewni ich precyzyjność, zapobiegnie również popełnieniu błędu przez lekarza. Odnosząc się do powyższego modelu, każdy pacjent szpitala zostaje wyposażony w opaskę z tagiem RFID, którą zakłada na rękę. Urządzenia peryferyjne, takie jak kardiograf, ciśnieniomierz, itp., wyposażone w czytniki RFID, automatycznie zapisują informacje o stanie zdrowia pacjenta na jego elektronicznej karcie szpitalnej. W ten sposób personel medyczny, poprzez odpowiednie urządzenia podłączone do sieci LAN/WLAN, może w każdej chwili uzyskać informacje o chorym. W innym przypadku, lekarz używa czytnika RFID, aby sczytać dane z urządzeń medycznych i zapisać je na opasce pacjenta, sam również może modyfikować i zapisywać dane dotyczące osoby leczonej. Taki system pozwala również na odpowiednie dostosowanie przebiegu leczenia, podawanie właściwych lekarstw we właściwych dawkach, informowanie o alergii itp. Opaska RFID pozwala również na śledzenie lokalizacji i ruchów pacjentów od noworodków po ludzi starszych mających kłopoty z pamięcią. Możliwe jest również łatwe dopasowanie matki do dziecka oraz sprawna opieka w czasie nocy. W oddziałach zamkniętych, przyjmujących ludzi umysłowo chorych, przepaski RFID również mogą pomóc w zidentyfikowaniu lokalizacji pacjentów.

Przykład czytnika i opaski RFIDRysunek 2. Przykład czytnika i opaski RFID
Źródło: www.gamasystem.com.pl/opaska-dla-pacjenta.html

Ważnym aspektem korzystania z bransolety RFID, oprócz niezawodności i precyzji, jest prywatność pacjenta. Leczony nie musi się już obawiać, że każda osoba wchodząca do pokoju szpitalnego ma dostęp do jego danych, które wiszą na drzwiach lub łóżku.

Brak dostępu osób niepowołanych do danych o pacjencieRysunek 3. Brak dostępu osób niepowołanych do danych o pacjencie
Źródło: www.verney.ca/hpd2007/presentations/427.pdf

Główny system informatyczny szpitala integruje ze sobą podzespoły apteki szpitalnej, banku krwi (i innych), urządzeń personelu medycznego, czytników i tagów RFID. W ten sposób zapewniony jest optymalny przepływ informacji, pomiędzy wszystkimi elementami placówki leczniczej. Wszystkie potrzebne dane przechowywane są na serwerach, które stają się kompendium wiedzy o pacjentach, a dostęp do nich jest szybki i prosty. W przyszłości może dojść do sytuacji, kiedy nie tylko elementy jednego szpitala będą ze sobą informatycznie zintegrowane. Powiązania będą dotyczyć kilku ośrodków medycznych, a niewykluczone jest, że każdy obywatel danego kraju, będzie wyposażony w urządzenie RFID, pozwalające na jego osobową i zdrowotną identyfikację.

Rozwiązania RFID w ośrodkach medycznych:

Technologia RFID, wykorzystywana w placówkach medycznych, nie musi być związana wyłącznie z monitorowaniem aktywności pacjenta (głównie opaska RFID). Nowe rozwiązania mogą dotyczyć różnych podmiotów i różnych aspektów ich działalności:

•    Kolejki w ośrodkach lekarskich – wszyscy doskonale znamy problem kolejek w szpitalach. Technologia RFID pozwoli na szybkie zliczenie pacjentów oczekujących na wizytę i poda orientacyjny czas oczekiwania. Takie informacje mogą być wykorzystane zarówno przez personel medyczny, jak i samych pacjentów.

•    Magazyn szpitala lub apteki – tagi i czytniki RFID zdają się być idealnym narzędziem inwentaryzacyjnym, informującym o stanach magazynowych, pozwalają również na zautomatyzowanie systemu zamówień i dostaw. W czasie rzeczywistym mamy wgląd do stanów magazynowych, czego zwykłe kody kreskowe nam nie mogą zapewnić. RFID można wykorzystać do zarządzania wspólnym obszarem magazynowania np. szafami farmaceutycznymi. Dostęp do nich może być ograniczony i kontrolowany za pomocą nowoczesnej technologii. Zapasy, głównie w postaci lekarstw, posiadane wewnątrz tych szafek oraz datę przydatności, można monitorować na bieżąco nawet z odległych miejsc.

•    Warunki przechowywania szczepionek i leków – mówiąc o dostawach należy wspomnieć o specyficznych warunkach, w jakich muszą być przewożone szczepionki i leki. Identyfikacja radiowa pozwoli na dostarczenie ich oraz potrzebnych organów we właściwym stanie i jednocześnie zaalarmuje, jeżeli parametry transportu przekroczą dopuszczalne wartości. Nowoczesne tagi RFID zostały zaprojektowane tak, by takie czynniki jak wstrząsy, uderzenia, wilgoć, niska i wysoka temperatura nie wpływały negatywnie na ich funkcjonowanie. Przy transporcie szczepionek, najważniejszym aspektem jest utrzymywanie odpowiedniej temperatury przy transporcie. Tagi mogą działać w temperaturach znacznie poniżej i powyżej zera. Dodatkowo taki Tag musi posiadać funkcję odczytu aktualnej temperatury. Informacje o temperaturze wysyłane są do czytnika, gdzie można sprawdzić i monitorować czy wskazane wartości nie przekraczają normy. Odczyty są bardzo dokładne a sam zakres odczytu wynosi od około -45 do +45 stopni Celsjusza. Podobnie stosuje się te urządzenia w magazynach. Szczepionki przechowywane są w specjalnych lodówkach. Zarówno szczepionki, jak i lodówki są otagowane, co pozwala zachowywać odpowiednie warunki składowania i zapobiega przed ich przeterminowaniem, nie wspominając już o utrzymywaniu właściwej ilości zapasów.

Film 1. Przykład czytnika i taga mierzącego temperaturę

Źródło: www.youtube.com/watch?v=EuBb1XnLyHY

•    Zarządzanie sprzętem szpitalnym – w szpitalach można zastosować identyfikatory RFID praktycznie na każdym sprzęcie lekarskim. Często przy operacjach może to uniknąć pozostawienia narządzi chirurgicznych, czy też innych akcesoriów wykorzystywanych podczas operacji, w pacjencie. Wystarczy po operacji zeskanować ciało pacjenta, żeby mieć pewność, że nie popełniono błędu. W 2006 roku, na Uniwersytecie w Stanford, odbyły się testy potwierdzające skuteczność tej metody. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że większość placówek lekarskich zużywa prawie jedną trzecią więcej zasobów niż potrzebuje, znalezienie odpowiednich sprzętów i akcesoriów medycznych, nie tylko do użytkowania, ale też do serwisowania zajmuje w szpitalach mnóstwo czasu, a urządzenia są często gubione lub kradzione, to wprowadzenie do ośrodków medycznych technologii RFID wydaje się znakomitym rozwiązaniem.

•    Mycie rąk – każde mycie rąk pracownika szpitala może być monitorowane. Wystarczy przy każdym zlewie zamontować czytnik, a sam personel wyposażyć w odznakę RFID. Podczas każdej wizyty przy kranie, czytnik odnotowuje ile razy dany pracownik umył ręce i jak długo to trwało. Pozwala to sprawdzić czy np. dany lekarz stosuje się do procedury mycia rąk przed i po każdym zabiegu.

•    Parking – rozwiązania RFID wykorzystywane są przez wiele przedsiębiorstw do kontrolowania parkowania. To samo dotyczy szpitali, czy też przychodni lekarskich. Parking można podzielić na ogólnodostępny oraz prywatny. Do pierwszego mają dostęp pacjenci odwiedzający szpital. Nowoczesna technologia pozwala na zarejestrowanie godziny przyjazdu i wyjazdu pacjenta oraz naliczenie odpowiednich opłat związanych z parkowaniem, wliczając w to długość pobytu i porę dnia. Do prywatnego parkingu mają dostęp przeważnie pracownicy szpitala, oni posiadając odpowiednie znaczniki RFID, bez problemu mogą pozostawić swoje samochody na parkingu. Oba te rozwiązania mogą być realizowane w ramach samodzielnych, samoobsługowych systemów RFID.

•    Kontrola dostępu – ta technologia wykorzystywana jest również do kontroli dostępu do zastrzeżonych wejść i wyjść oraz do miejsc o ograniczonym dostępie występujących w obiekcie. Tutaj również stosowany jest bezzałogowy, samodzielny system dostępu.

•    Śledzenie dokumentów – RFID używane jest do monitorowania i lokalizacji dokumentów krążących po placówce. Przeważnie są to karty pacjentów. Każdy pracownik szpitala poświęca na szukanie dokumentów około 100 godzin rocznie, dlatego też wykorzystanie tego rozwiązania jest bardzo istotne dla całej działalności instytucji.

•    Zarządzanie udogodnieniami – zakład opieki zdrowotnej, aby działać sprawnie, musi utrzymywać swoje punkty usługowe i urządzenia w bardzo dobrym stanie. RFID w tym wypadku wykorzystywane jest w kluczowych punktach usługowych (gabinety lekarskie, sale badań, sale operacyjne), które wymagają systematycznej konserwacji. Tagi RFID mówią, kiedy, co i w jaki sposób serwisant musi sprawdzić lub naprawić. Zapewnia to terminowe i zgodne ze specyfikacją serwisowanie.

•    Zarządzanie pralnią – ośrodki medyczne korzystają z ponad 100 tyś. ubrań. Niezależnie czy czynności związane z ich czyszczeniem są wykonywane w jednostce medycznej, czy też outsourcowane na zewnątrz, bez technologii RFID nie można myśleć o sprawnych procesach prania, prasowania, składania, transportu i przechowywania ubrań.

•    Zarządzanie odpadami – technologia RFID znacząco wpłynęła na gospodarkę odpadami. Za jej pomocą można koordynować ich utylizacją oraz identyfikować wszystkie rodzaje odrzutków, także tych niebezpiecznych. Wszystkie odpady na terenie szpitala, apteki czy przychodni są identyfikowane, a samo ich usuwanie odpowiednio przeprowadzane i monitorowane.

Dodatkowo, urządzeniami RFID, mogącymi mieć swoje zastosowanie w medycynie, dotyczącymi bezpośrednio pacjenta, są oprócz opasek na rękę, biochipy wszczepiane pod skórę. Zapisane są w nich informacje o lokalizacji danego pacjenta oraz jego danych medycznych. Lekarz, przyjeżdżający na miejsce wypadku, do osoby nieprzytomnej, w jednej chwili uzyskuje informacje o niej i jej chorobach. Szybko może zacząć interweniować. Dane z chipu można pobrać za pomocą specjalnego skanera. Biochip posiada również nadajnik GPS, dzięki któremu można w Internecie, za pośrednictwem satelity, sprawdzić położenie danej osoby. Powstał system o nazwie „Cyfrowy Anioł”, który potrafi magazynować kody identyfikacyjne ponad 30 mld ludzi. Na początku te chipy miały służyć wyłącznie celom medycznym, jednak z czasem wynalazkiem zainteresowało się wojsko ze względu na możliwości identyfikacyjne i lokalizacyjne urządzenia.

Biochipy pod skórą pacjentaRysunek 4. Biochipy pod skórą pacjenta
Źródło: www.alexirin.wordpress.com/znamie-bestii

Nowoczesny zakład opieki medycznej, może wykorzystywać technologię RFID praktycznie we wszystkich aspektach swojego funkcjonowania. Wybór właściwego rozwiązania jest tutaj uzależniony od potrzeb i zadania jakie ma spełniać.

Zagrożenia płynące z korzystania z technologii RFID w medycynie:

Pomimo wielu pozytywnych aspektów i zastosowań rozwiązań RFID w medycynie, mają one również swoje wady. Pierwszą z nich jest problem bezpieczeństwa przechowywanych w znacznikach danych. Zagrożenie wycieku informacji personalnych rzeczywiście istnieje, a żaden pacjent nie chciałby stać się elektroniczną wizytówką dla innych.

Drugim minusem jest fakt, że biochipy RFID mogą być zagrożeniem dla pacjentów, gdyż nie można wykluczyć, że wszczepione implanty nie przemieszczą się pod skórą oraz że nie będą zakłócać pracy aparatury medycznej. Wyciągnięcie takiego chipu może okazać się rzeczą bardzo trudną. Sam wynalazca biochipa, Carl Anders, jest teraz przeciwny rozpowszechniania go. Uważa on, że taki implant stwarza realne zagrożenie manipulowania zachowaniami ludzi np. podnoszenia adrenaliny w ciele, czy też wywoływania wewnętrznego szoku.

Z drugiej strony zanotowano wzrost wydajności w placówkach lekarskich wykorzystujących implanty. Pomagają one głównie w szybkim dostępie do informacji o pacjencie. Nie można zapomnieć o znacznikach RFID wykorzystywanych na urządzeniach, lekach i opaskach na rękę, które usprawniają procesy szpitalne, nie wpływając negatywnie na człowieka. Należy zastanowić się jakich rozwiązań RFID należy używać w medycynie, a które lepiej zostawić innym branżom.

Bibliografia:

1. www.e-logistyka.pl/wiadomosci,22,1278,0.htm
2. www.rmoroz.com/2006Conference/WORKSHOP%20HEALTHCARE.pdf
3. www.gamasystem.com.pl/opaska-dla-pacjenta.html
4. www.verney.ca/hpd2007/presentations/427.pdf
5. www.zabezpieczenia.com.pl/kontrola-dostepu/oblicza-rfid-cz-2
6. healthcare.gaorfid.com
7. www.futurefleet.com.au/Future_Fleet_RFID_Temperature_Series.pdf
8. www.youtube.com/watch?v=EuBb1XnLyHY
9. www.rfid-lab.pl/prognozy-rozwoju-rfid-w-poszczeg%C3%B3lnych-segmentach-logistyka-www.bezpiecze%C5%84stwo-medycyna
10. www.alexirin.wordpress.com/znamie-bestii
11. www.gadzetomania.pl/2007/11/09/plastry-z-rfid-radiowa-przyszlosc-medycyny
12. www.pcworld.pl/news/115670/Implanty.RFID.pomagaja.ale.moga.byc.grozne.html
13. J. Antokol, RFID and Healthcare: Privacy and Security Considerations

Tomasz Morawski, Marcin Snela gr. 9

Oceń ten artykuł
Tags: